Inleiding
Saxenda® (liraglutide) is een GLP-1-receptoragonist die wordt voorgeschreven voor gewichtsbeheersing bij obesitas en overgewicht. Hoewel het middel bekend staat om zijn effectiviteit bij gewichtsverlies, is er enige bezorgdheid over mogelijke bijwerkingen, waaronder stemmingsveranderingen en depressie. Dit artikel onderzoekt de vraag of gebruik van Saxenda kan leiden tot depressie, met een analyse van relevante literatuur uit de periode 2020-2024.
Beschrijving
1. Psychiatrische bijwerkingen in klinische studies
Uit klinische onderzoeken naar Saxenda blijkt dat stemmingsveranderingen, waaronder depressieve symptomen, zelden voorkomen. In de SCALE-studies werd gerapporteerd dat minder dan 1% van de patiënten symptomen van depressie meldde, wat vergelijkbaar was met de placebogroep (1, 2). Dit suggereert dat depressie geen veelvoorkomende bijwerking is van Saxenda.
2. Mechanismen en mogelijke verklaringen
Liraglutide beïnvloedt de hypothalamus, wat de eetlustregulatie verbetert. Dit mechanisme kan theoretisch stemmingsveranderingen veroorzaken door de invloed op neuropeptiden en neurotransmitters zoals serotonine (3). Hoewel deze effecten voornamelijk gunstig zijn, kan een kleine subgroep van patiënten een negatieve stemming ervaren.
3. Waargenomen gevallen in de praktijk
In zeldzame gevallen zijn stemmingswisselingen, waaronder depressieve klachten, gemeld bij patiënten die Saxenda gebruiken (4, 5). Deze klachten komen vaak voor bij patiënten met een voorgeschiedenis van psychische aandoeningen. Het is belangrijk dat artsen bij aanvang van de behandeling nagaan of er sprake is van eerdere stemmingsstoornissen.
4. Vergelijking met andere GLP-1-receptoragonisten
In onderzoeken naar GLP-1-receptoragonisten zoals liraglutide en semaglutide, werd geen significant verhoogd risico op depressie gevonden. Echter, de resultaten zijn niet uniform, en sommige rapporten suggereren dat verder onderzoek nodig is om een klein potentieel risico uit te sluiten (6, 7).
5. Preventieve maatregelen en monitoring
Gezien het zeldzame risico op depressieve klachten, is het belangrijk om patiënten te monitoren tijdens de behandeling. Regelmatige evaluaties van de stemming, met name bij risicogroepen, kunnen helpen om eventuele bijwerkingen vroegtijdig te identificeren en te beheersen (8).
Tabel 1: “Wetenschappelijke Tabel – Belangrijkste Bevindingen”
| Studie (ref.) | Onderwerp | Effectiviteit | Frequentie | Bijwerkingen |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Saxenda en depressieve klachten | Gewichtsverlies | Minder dan 1% | Lichte stemmingswisselingen |
| 3 | Neurobiologische mechanismen | Regulatie eetlust | Zeer zeldzaam | Mogelijke stemmingsveranderingen |
| 4 | Casusrapporten van depressieve symptomen | Afname BMI | Sporadisch | Tijdelijke klachten |
| 6 | GLP-1 agonisten en stemming | Geen significant risico | Minder dan 1% | Vergelijkbaar met placebo |
| 7 | Productinformatie Saxenda | Veiligheid algemeen | Zeldzaam | Symptomen bij risicogroepen |
Tabel 2: “Take-home Messages voor Cliënten”
| Onderwerp | Wat betekent dit? |
|---|---|
| Depressieve klachten | Zeldzaam, maar mogelijk bij risicogroepen. |
| Monitoring noodzakelijk | Regelmatige evaluatie van stemming is aanbevolen, vooral bij een voorgeschiedenis van depressie. |
| Verantwoorde begeleiding | Medische begeleiding vermindert risico’s aanzienlijk. |
| Overleg met arts | Bespreek symptomen zoals vermoeidheid of somberheid direct met uw arts. |
Eenvoudige uitleg:
- Depressieve klachten komen zeer zelden voor bij gebruik van Saxenda.
- Als u al eerder psychische problemen heeft gehad, is regelmatige controle belangrijk.
- Meld elke verandering in stemming aan uw arts.
Conclusie
Saxenda® (liraglutide) wordt over het algemeen goed verdragen en is niet significant geassocieerd met depressie. Hoewel zeldzame gevallen van stemmingsveranderingen zijn gemeld, is het risico laag en vaak gerelateerd aan bestaande psychische aandoeningen. Regelmatige monitoring en nauwe samenwerking met een arts zijn essentieel om eventuele bijwerkingen vroegtijdig te signaleren. Toekomstig onderzoek kan meer inzicht bieden in het verband tussen GLP-1-receptoragonisten en stemming.
Referenties
Voor de volledige lijst met referenties, zie: Referenties.
Wat kun je doen?
Het goede nieuws: je lichaam kan weer beter leren omgaan met insuline. Met de juiste aanpak — zoals gezondere voeding, meer beweging, minder stress en soms medicatie — kun je stap voor stap werken aan verbetering.
Bij BMI Clinic begeleiden we je hierbij persoonlijk en zorgvuldig. We combineren medische begeleiding met praktische leefstijlondersteuning en zetten, waar dat medisch passend is, moderne behandelopties in zoals de prikpen (bijvoorbeeld Ozempic, Wegovy of Mounjaro).
