Inleiding
Saxenda® (liraglutide) is een glucagon-achtige peptide-1 (GLP-1)-receptoragonist die veel wordt voorgeschreven voor gewichtsverlies bij volwassenen met obesitas of overgewicht. Bij patiënten met nierproblemen roept het gebruik van Saxenda echter vragen op over veiligheid en effectiviteit. Nieraandoeningen kunnen invloed hebben op de farmacokinetiek en bijwerkingen van geneesmiddelen, wat de noodzaak van dosisaanpassing bij deze groep patiënten kan impliceren. Dit artikel bespreekt of aanpassing van de dosering van Saxenda nodig is bij patiënten met nierproblemen op basis van de meest recente wetenschappelijke literatuur.
Beschrijving
De farmacokinetiek van liraglutide wordt niet significant beïnvloed door een verminderde nierfunctie. Volgens de productinformatie van Saxenda is er geen aanpassing van de dosering nodig bij patiënten met milde tot matige nierinsufficiëntie (19). Echter, bij ernstige nierinsufficiëntie (glomerulaire filtratiesnelheid <30 ml/min/1,73 m²) zijn de gegevens beperkt, en voorzichtigheid wordt aanbevolen.
Een studie uit 2023 toonde aan dat GLP-1-receptoragonisten zoals liraglutide niet alleen veilig zijn bij patiënten met milde tot matige nierproblemen, maar mogelijk ook voordelen bieden, zoals het verbeteren van metabole markers die geassocieerd zijn met obesitas en nierziekte (16). De studie benadrukte echter dat patiënten met ernstige nierproblemen vaker gastro-intestinale bijwerkingen rapporteren.
Andere onderzoeken wijzen op de potentiële beschermende effecten van GLP-1-agonisten op de nieren, zoals het verminderen van albuminurie en het verbeteren van de nierfunctie bij patiënten met diabetes en obesitas (14). Het is echter belangrijk om op te merken dat deze effecten voornamelijk zijn onderzocht in een diabetespopulatie en mogelijk niet direct van toepassing zijn op patiënten met alleen obesitas.
Een systematische review uit 2024 concludeerde dat liraglutide doorgaans goed wordt verdragen bij patiënten met nierproblemen, maar dat het gebruik van GLP-1-agonisten bij deze groep gepaard kan gaan met een verhoogd risico op uitdroging en niercomplicaties bij onvoldoende hydratatie (12). Dit onderstreept het belang van adequate vochtinname bij patiënten die Saxenda gebruiken.
Hoewel Saxenda over het algemeen veilig wordt geacht bij patiënten met milde tot matige nierinsufficiëntie, zijn er weinig gegevens beschikbaar over het gebruik bij patiënten met eindstadium nierfalen of dialyse. Hier zijn aanvullende onderzoeken nodig om duidelijke richtlijnen te ontwikkelen (3).
Tabel 1: Wetenschappelijke Tabel – Belangrijkste Bevindingen
| Studie (ref.) | Onderwerp | Effectiviteit | Frequentie | Bijwerkingen |
|---|---|---|---|---|
| 19 | Productinformatie Saxenda | Geen dosisaanpassing bij matige nierproblemen | Hoog | Gastro-intestinaal |
| 16 | GLP-1 en nierfunctie | Verbeterde metabole markers | Matig | Misselijkheid |
| 14 | Beschermende nierfuncties | Vermindering van albuminurie | Matig | Geen ernstige bijwerkingen |
| 12 | GLP-1 en uitdroging | Verhoogd risico bij onvoldoende hydratatie | Matig | Uitdroging |
| 3 | Gebruik bij ernstige nierinsufficiëntie | Onvoldoende gegevens beschikbaar | Laag | N.v.t. |
Tabel 2: Take-home Messages voor Cliënten
| Onderwerp | Wat betekent dit? |
|---|---|
| Geen aanpassing nodig | Bij milde tot matige nierproblemen is dosisaanpassing niet vereist. |
| Voorzichtigheid bij ernstige nierproblemen | Patiënten met ernstige nierinsufficiëntie moeten Saxenda onder medisch toezicht gebruiken. |
| Hydratatie is belangrijk | Onvoldoende vochtinname kan leiden tot uitdroging en niercomplicaties. |
| Mogelijke voordelen | Saxenda kan metabole markers verbeteren bij obesitas en nierproblemen. |
| Raadpleeg een arts | Gebruik Saxenda altijd in overleg met een arts, vooral bij bestaande nierproblemen. |
Eenvoudige uitleg: Voor de meeste mensen met nierproblemen is er geen dosisaanpassing nodig bij Saxenda. Bij ernstige nierziekten is echter voorzichtigheid geboden, en het is belangrijk om voldoende water te drinken. Overleg altijd met een arts.
Conclusie
Saxenda kan veilig worden gebruikt bij patiënten met milde tot matige nierinsufficiëntie zonder dat dosisaanpassing nodig is. Voor patiënten met ernstige nierproblemen of eindstadium nierziekten zijn er onvoldoende gegevens beschikbaar, en voorzichtigheid is vereist. Hydratatie speelt een cruciale rol bij het minimaliseren van bijwerkingen. Toekomstig onderzoek moet zich richten op de veiligheid en effectiviteit van Saxenda bij patiënten met ernstige nierproblemen om klinische richtlijnen te verfijnen.
Referenties
Voor de volledige lijst met referenties, zie: Referenties.
Wat kun je doen?
Het goede nieuws: je lichaam kan weer beter leren omgaan met insuline. Met de juiste aanpak — zoals gezondere voeding, meer beweging, minder stress en soms medicatie — kun je stap voor stap werken aan verbetering.
Bij BMI Clinic begeleiden we je hierbij persoonlijk en zorgvuldig. We combineren medische begeleiding met praktische leefstijlondersteuning en zetten, waar dat medisch passend is, moderne behandelopties in zoals de prikpen (bijvoorbeeld Ozempic, Wegovy of Mounjaro).
