Inleiding
Saxenda® (liraglutide) wordt wereldwijd erkend als een effectief middel voor gewichtsverlies bij mensen met obesitas of ernstig overgewicht. Het gebruik bij mensen met licht overgewicht is echter controversieel, omdat dit specifieke medicijn primair is gericht op patiënten met een BMI ≥30, of een BMI ≥27 met bijkomende comorbiditeiten zoals diabetes type 2 of hypertensie. Het doel van deze analyse is om vast te stellen of Saxenda geschikt is voor mensen met licht overgewicht, met nadruk op effectiviteit, veiligheid en richtlijnen uit recente literatuur.
Beschrijving
Effectiviteit bij licht overgewicht
Saxenda is ontworpen om aanzienlijke gewichtsreductie te bewerkstelligen bij mensen met een hoog gezondheidsrisico door obesitas. Studies tonen aan dat Saxenda bijdraagt aan een gemiddelde gewichtsreductie van 8-10% na 56 weken, afhankelijk van de dosering en de naleving van een begeleidend dieet en bewegingsprogramma (1, 6). Voor mensen met licht overgewicht (BMI 25-30) is de klinische meerwaarde echter minder duidelijk, omdat het gezondheidsrisico vaak lager is. Onderzoeken suggereren dat deze groep relatief minder gewicht verliest en mogelijk een hoger risico heeft op bijwerkingen zonder significante gezondheidsvoordelen.
Bijwerkingen en tolerantie
De meest voorkomende bijwerkingen van Saxenda zijn gastro-intestinale klachten zoals misselijkheid, diarree en obstipatie, die vaak in de eerste weken van de behandeling optreden (29). Mensen met licht overgewicht ervaren vergelijkbare bijwerkingen, maar de risico-batenverhouding kan ongunstiger zijn omdat de gezondheidswinst relatief beperkt is. Daarnaast kan langdurig gebruik zonder duidelijke indicatie leiden tot ongewenste gevolgen, zoals galblaasproblemen of pancreatitis (41).
Methodologische overwegingen
Recente klinische trials zoals de SCALE-studie richten zich voornamelijk op personen met een BMI ≥30 of ≥27 met comorbiditeiten (51). Er is weinig specifiek onderzoek naar de effecten van Saxenda bij mensen met een BMI <30 zonder bijkomende gezondheidsproblemen. Dit maakt het moeilijk om evidence-based aanbevelingen te doen voor deze subgroep. Bovendien benadrukken experts dat leefstijlinterventies, zoals dieet en lichaamsbeweging, vaak voldoende kunnen zijn bij licht overgewicht (24).
Richtlijnen en aanbevelingen
Internationale richtlijnen, zoals die van de European Medicines Agency (EMA), beperken het gebruik van Saxenda tot specifieke indicaties bij obesitas of overgewicht met comorbiditeiten (19). Het off-label gebruik van Saxenda bij licht overgewicht wordt niet actief aanbevolen vanwege het gebrek aan substantiële voordelen en de potentiële risico’s.
Tegenstrijdige bevindingen
Hoewel de meeste literatuur benadrukt dat Saxenda vooral geschikt is voor patiënten met obesitas, zijn er enkele kleine studies die wijzen op gewichtsverlies bij mensen met een BMI <30 (25). Deze onderzoeken rapporteren echter vaak kleine steekproeven en kortetermijneffecten, waardoor conclusies beperkt blijven.
Tabel 1: Wetenschappelijke Tabel – Belangrijkste Bevindingen
| Studie (ref.) | Onderwerp | Effectiviteit | Frequentie | Bijwerkingen |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Gewichtsverlies bij obesitas | 8-10% reductie in gewicht | 56 weken | Gastro-intestinaal |
| 6 | Liraglutide bij obesitas | Gemiddeld gewichtsverlies van 7% | Continu | Misselijkheid |
| 19 | Richtlijnen EMA | Alleen bij BMI ≥30 of ≥27 met comorbiditeiten | n.v.t. | n.v.t. |
| 29 | Bijwerkingen GLP-1-agonisten | Gastro-intestinale symptomen in 30% | Variabel | Tijdelijk |
| 41 | Risico galblaasziekten | Verhoogd risico bij langdurig gebruik | Continu | Galstenen |
Tabel 2: Take-home Messages voor Cliënten
| Onderwerp | Wat betekent dit? |
|---|---|
| Effectiviteit bij licht overgewicht | Saxenda werkt minder goed bij mensen met een BMI <30 zonder andere gezondheidsproblemen. |
| Bijwerkingen | Misselijkheid en diarree zijn veelvoorkomend, vooral in de eerste weken. |
| Richtlijnen | Het wordt alleen aanbevolen bij BMI ≥30 of ≥27 met gezondheidsproblemen. |
| Alternatieven | Gezonde voeding en beweging zijn vaak voldoende bij licht overgewicht. |
| Medisch advies | Raadpleeg altijd een arts voordat u Saxenda gebruikt. |
Eenvoudige uitleg:
- Saxenda is ontworpen voor mensen met obesitas en werkt mogelijk minder goed bij licht overgewicht.
- Bijwerkingen zoals misselijkheid komen vaak voor, vooral in het begin.
- Het wordt alleen aanbevolen als er gezondheidsproblemen zijn die verband houden met overgewicht.
- Gezond eten en bewegen zijn betere opties bij een laag gezondheidsrisico.
- Vraag uw arts om advies voordat u overweegt Saxenda te gebruiken.
Conclusie
Saxenda is effectief en veilig voor de behandeling van obesitas en overgewicht met comorbiditeiten, maar minder geschikt voor mensen met licht overgewicht zonder gezondheidsproblemen. Het gebruik in deze groep biedt beperkte voordelen en kan onnodige risico’s met zich meebrengen. Toekomstig onderzoek zou zich moeten richten op het evalueren van de risico-batenverhouding bij deze subgroep, terwijl prioriteit wordt gegeven aan leefstijlinterventies als eerste keuze.
Referenties
Voor de volledige lijst met referenties, zie: Referenties.
Wat kun je doen?
Het goede nieuws: je lichaam kan weer beter leren omgaan met insuline. Met de juiste aanpak — zoals gezondere voeding, meer beweging, minder stress en soms medicatie — kun je stap voor stap werken aan verbetering.
Bij BMI Clinic begeleiden we je hierbij persoonlijk en zorgvuldig. We combineren medische begeleiding met praktische leefstijlondersteuning en zetten, waar dat medisch passend is, moderne behandelopties in zoals de prikpen (bijvoorbeeld Ozempic, Wegovy of Mounjaro).
