Inleiding
Wegovy® (semaglutide) wordt veelvuldig voorgeschreven voor gewichtsverlies bij mensen met obesitas of overgewicht. De invloed van dit medicijn op de psychologische gezondheid, waaronder het risico op depressie, is een belangrijk aandachtspunt. Hoewel Wegovy primair gericht is op gewichtsbeheer via activering van GLP-1-receptoren, wordt steeds meer aandacht besteed aan de mogelijke bijwerkingen op stemming en mentale gezondheid.
Beschrijving
Mogelijke psychologische effecten van Wegovy
Wegovy activeert glucagonachtige peptide-1 (GLP-1) receptoren, die niet alleen invloed hebben op eetlust en metabolisme, maar ook op hersengebieden die betrokken zijn bij stemming en emotionele regulatie. Klinische studies tonen aan dat GLP-1-receptoragonisten mogelijk bijdragen aan een verbeterde stemming door indirecte mechanismen zoals gewichtsverlies en verbeterde lichamelijke gezondheid (21).
Risico op depressie bij gebruikers
Uit een systematische review blijkt dat Wegovy geen significante toename van depressie of zelfmoordgedachten veroorzaakt bij mensen zonder bekende stemmingsstoornissen (21). Bijwerkingen zoals misselijkheid en vermoeidheid kunnen echter tijdelijk een negatieve invloed hebben op de stemming, vooral bij gevoelige personen (15).
Vergelijking met andere GLP-1-receptoragonisten
Vergelijkbare medicijnen, zoals liraglutide en tirzepatide, hebben soortgelijke effecten op stemming en mentale gezondheid. Liraglutide, dat minder krachtig is dan semaglutide, wordt ook geassocieerd met een neutraal of positief effect op stemming (7). Tirzepatide, een duale agonist, laat tot nu toe geen verhoogd risico op depressie zien, maar er is minder onderzoek beschikbaar over de psychologische veiligheid van dit middel op lange termijn (6).
Methodologische sterktes en zwaktes
De studies over de psychologische veiligheid van Wegovy hebben doorgaans een goede methodologische basis, waaronder gerandomiseerde gecontroleerde trials (RCT’s) en uitgebreide follow-up perioden. Echter, veel onderzoeken sluiten deelnemers met een voorgeschiedenis van psychische aandoeningen uit, wat de generaliseerbaarheid van de bevindingen beperkt (17).
Nuances en tegenstrijdigheden
Hoewel de meeste studies geen direct verband vinden tussen Wegovy en depressie, melden sommige patiënten gevoelens van stress en stemmingswisselingen, vooral in de aanpassingsfase van het medicijngebruik. Deze anekdotische rapporten kunnen te wijten zijn aan tijdelijke bijwerkingen of de psychologische impact van gewichtsverlies (9).
Tabel 1: Wetenschappelijke Tabel – Belangrijkste Bevindingen
| Studie (ref.) | Onderwerp | Effectiviteit | Frequentie | Bijwerkingen |
|---|---|---|---|---|
| 21 | Psychiatrische veiligheid | Geen significante verandering | Laag | Tijdelijke stemmingswisselingen |
| 15 | GLP-1 en stemming | Positieve trend | Matig | Misselijkheid |
| 6 | Tirzepatide versus semaglutide | Hogere effectiviteit | Matig | Onbekende langetermijneffecten |
| 7 | Vergelijking met liraglutide | Minder effectief | Laag | Neutrale stemmingseffecten |
| 9 | Bijwerkingen Wegovy | Mild | Hoog | Tijdelijke klachten |
Tabel 2: Take-home Messages voor Cliënten
| Onderwerp | Wat betekent dit? |
|---|---|
| Depressie | Wegovy verhoogt het risico op depressie niet significant. |
| Stemming | Wegovy kan indirect de stemming verbeteren door gewichtsverlies. |
| Bijwerkingen | Tijdelijke klachten zoals misselijkheid kunnen de stemming beïnvloeden. |
| Psychiatrische veiligheid | Geschikt voor mensen zonder ernstige stemmingsstoornissen. |
| Vergelijking met andere middelen | Wegovy heeft een vergelijkbaar effect op stemming als alternatieven zoals liraglutide. |
Eenvoudige uitleg: Wegovy leidt meestal niet tot depressie en kan indirect de stemming verbeteren door gewichtsverlies. Tijdelijke bijwerkingen zoals misselijkheid kunnen echter bij sommige gebruikers kortdurend ongemak veroorzaken.
Conclusie
Op basis van de beschikbare literatuur verhoogt Wegovy® (semaglutide) het risico op depressie niet significant bij mensen zonder bekende stemmingsstoornissen. Het kan zelfs bijdragen aan een verbeterde stemming door gewichtsverlies en een verbeterd zelfbeeld. Tijdelijke bijwerkingen zoals misselijkheid en vermoeidheid kunnen echter bij gevoelige personen een tijdelijke impact hebben op de stemming. Verdere studies met meer diverse populaties en langere follow-up perioden zijn nodig om de psychologische veiligheid op lange termijn volledig te begrijpen.
Referenties
Voor een uitgebreide lijst met bronnen, zie: Referenties.
Wat kun je doen?
Het goede nieuws: je lichaam kan weer beter leren omgaan met insuline. Met de juiste aanpak — zoals gezondere voeding, meer beweging, minder stress en soms medicatie — kun je stap voor stap werken aan verbetering.
Bij BMI Clinic begeleiden we je hierbij persoonlijk en zorgvuldig. We combineren medische begeleiding met praktische leefstijlondersteuning en zetten, waar dat medisch passend is, moderne behandelopties in zoals de prikpen (bijvoorbeeld Ozempic, Wegovy of Mounjaro).
