Inleiding
Tirzepatide, onder de merknaam Mounjaro®, is een relatief nieuw geneesmiddel voor gewichtsverlies en de behandeling van type 2 diabetes. Het werkingsmechanisme omvat activering van zowel de GLP-1- als GIP-receptoren, die een rol spelen bij de regulering van glucose en lichaamsgewicht. Bij aanzienlijk gewichtsverlies bestaat echter de zorg dat naast vetmassa ook spiermassa verloren kan gaan. Dit artikel onderzoekt de mogelijke impact van Mounjaro® op spiermassa, gebaseerd op wetenschappelijke literatuur.
Beschrijving
Onderzoek naar gewichtsverlies en lichaamssamenstelling
Studies tonen aan dat Mounjaro® effectief is in het bevorderen van aanzienlijk gewichtsverlies, variërend van 15% tot 22% van het lichaamsgewicht, afhankelijk van de dosering en de duur van de behandeling (1, 2). Analyse van lichaamssamenstelling laat zien dat een groot deel van dit gewichtsverlies afkomstig is van vetmassa. Uit een systematische review bleek dat vetverlies gemiddeld 75% tot 85% van het totale gewichtsverlies vertegenwoordigt, terwijl het verlies van vetvrije massa (inclusief spieren) relatief beperkt blijft (3, 4).
Mogelijke factoren voor verlies van spiermassa
Bij sommige patiënten kan een deel van de vetvrije massa verloren gaan, afhankelijk van factoren zoals leeftijd, activiteitsniveau en voedingsinname (5). Oudere patiënten lopen een groter risico vanwege leeftijdsgerelateerde spierafbraak (sarcopenie). Het verlies van spiermassa kan ook worden beïnvloed door onvoldoende eiwitinname en een inactieve leefstijl tijdens de behandeling (6, 7).
Rol van leefstijlinterventies
Onderzoek toont aan dat leefstijlinterventies, zoals krachttraining en een eiwitrijk dieet, effectief zijn in het beperken van verlies van spiermassa tijdens gewichtsverlies (8). Bij patiënten die deze maatregelen combineerden met het gebruik van tirzepatide, bleef de spiermassa grotendeels behouden, zelfs bij significant gewichtsverlies (9, 10).
Langetermijneffecten en methodologische uitdagingen
De langetermijneffecten van tirzepatide op spiermassa blijven onduidelijk. Studies variëren in duur, steekproefgrootte en methodologie, waardoor directe vergelijkingen soms moeilijk zijn. Bovendien wordt lichaamssamenstelling vaak gemeten met methoden zoals bio-elektrische impedantieanalyse (BIA) of dual-energy X-ray absorptiometry (DEXA), die beperkingen kennen in precisie en gevoeligheid (11, 12).
Toekomstig onderzoek
Hoewel de huidige gegevens suggereren dat tirzepatide overwegend vetverlies stimuleert, is aanvullend onderzoek nodig. Specifiek zijn langere studies met meer diverse populaties vereist om de risico’s van spierverlies verder te onderzoeken en preventieve strategieën te verbeteren (13, 14).
Tabel 1: Wetenschappelijke Tabel – Belangrijkste Bevindingen
| Studie (ref.) | Onderwerp | Effectiviteit | Frequentie | Bijwerkingen |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Gewichtsverlies bij obesitas | Tot 22% gewichtsverlies | 80% vetverlies | Minimale spierverlies |
| 3 | Lichaamssamenstelling bij tirzepatide | Vetverlies: 75%-85% | Matig verlies van vetvrije massa | Sarcopenierisico |
| 8 | Rol van leefstijlinterventies | Behoud van spiermassa | Hoge naleving van dieet en beweging | Geen extra risico’s |
| 11 | Methodologie van studies | DEXA vs. BIA | Onnauwkeurigheid in BIA | Toekomstig onderzoek vereist |
Tabel 2: Take-home Messages voor Cliënten
| Onderwerp | Wat betekent dit? |
|---|---|
| Vetverlies versus spierverlies | Mounjaro® richt zich voornamelijk op vetverlies, met minimaal spierverlies. |
| Leefstijlinterventies | Een eiwitrijk dieet en krachttraining helpen spiermassa te behouden. |
| Risicogroepen | Oudere patiënten kunnen extra ondersteuning nodig hebben. |
| Metingen van lichaamssamenstelling | DEXA is een nauwkeuriger methode dan BIA voor het meten van spiermassa. |
| Langetermijnperspectief | Meer onderzoek is nodig om langetermijneffecten beter te begrijpen. |
Eenvoudige uitleg: Mounjaro® helpt voornamelijk om vet te verliezen en spiermassa blijft grotendeels behouden, vooral met een gezond dieet en lichaamsbeweging.
Conclusie
Mounjaro® (tirzepatide) leidt overwegend tot vetverlies, met minimaal verlies van spiermassa. Het combineren van dit middel met een actieve leefstijl en een eiwitrijk dieet is essentieel om spiermassa te behouden. Risicogroepen, zoals ouderen, hebben mogelijk extra ondersteuning nodig. Hoewel de huidige gegevens bemoedigend zijn, is verder onderzoek naar de langetermijneffecten noodzakelijk.
Referenties
Voor een uitgebreide lijst met bronnen, zie: Referenties.
Wat kun je doen?
Het goede nieuws: je lichaam kan weer beter leren omgaan met insuline. Met de juiste aanpak — zoals gezondere voeding, meer beweging, minder stress en soms medicatie — kun je stap voor stap werken aan verbetering.
Bij BMI Clinic begeleiden we je hierbij persoonlijk en zorgvuldig. We combineren medische begeleiding met praktische leefstijlondersteuning en zetten, waar dat medisch passend is, moderne behandelopties in zoals de prikpen (bijvoorbeeld Ozempic, Wegovy of Mounjaro).
