Inleiding
Saxenda® (liraglutide) is een GLP-1-receptoragonist die vaak wordt voorgeschreven voor gewichtsverlies bij mensen met obesitas. Hoewel de voordelen van liraglutide goed gedocumenteerd zijn, bestaan er zorgen over mogelijke bijwerkingen, waaronder effecten op de schildklier. In deze analyse onderzoeken we de wetenschappelijke literatuur om te beoordelen of Saxenda ernstige problemen met de schildklier kan veroorzaken.
Beschrijving
1. Mechanisme van werking en schildklierinteracties
Liraglutide werkt via GLP-1-receptoren die betrokken zijn bij de regulering van glucose en eetlust. Studies suggereren dat GLP-1-agonisten invloed kunnen hebben op de schildklierfunctie, met name door verhoogde calcitoninesecretie, wat een marker kan zijn voor schildkliercellenactiviteit (1, 2).
2. Risico op schildklierneoplasieën
Uit dierstudies is gebleken dat langdurige blootstelling aan liraglutide het risico op schildkliercarcinoom kan verhogen. Bij mensen is dit risico echter niet eenduidig bevestigd. Epidemiologische gegevens tonen aan dat het risico op medullair schildkliercarcinoom (MTC) zeer zeldzaam is en voornamelijk voorkomt bij genetisch vatbare individuen (3, 4).
3. Veranderingen in schildklierhormonen
Klinische studies rapporteren minimale veranderingen in schildklierhormoonspiegels bij gebruikers van Saxenda. Deze veranderingen zijn meestal klinisch niet significant en vereisen geen specifieke behandeling (5, 6).
4. Rapportages van bijwerkingen in de praktijk
In reële praktijkomstandigheden wordt incidenteel melding gemaakt van schildkliernodules of veranderingen in schildklierfunctietesten. Deze bijwerkingen lijken zeldzaam en niet direct gerelateerd aan Saxenda-gebruik (7, 8).
5. Aanbevelingen voor patiënten met schildklieraandoeningen
Voor patiënten met een voorgeschiedenis van schildklieraandoeningen, zoals nodulaire schildklier of hyperthyreoïdie, wordt aanbevolen om regelmatige monitoring te overwegen tijdens het gebruik van Saxenda. Dit kan helpen om mogelijke complicaties vroegtijdig op te sporen (9).
Tabel 1: “Wetenschappelijke Tabel – Belangrijkste Bevindingen”
| Studie (ref.) | Onderwerp | Effectiviteit | Frequentie | Bijwerkingen |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Schildklierfunctie en Saxenda | Beperkt effect | Zeldzaam | Verhoogde calcitonine |
| 3 | Schildklierkanker bij dieren | Theoretisch risico | Zeer zeldzaam | Medullair carcinoom |
| 5 | Reële praktijkervaringen | Gewichtsverlies | < 1% | Schildkliernodules |
| 6 | Effecten op schildklierhormonen | Geen significant effect | < 1% | Minimale veranderingen |
| 9 | Productinformatie Saxenda | Veiligheid bewezen | Zeldzaam | Calcitoninestijging |
Tabel 2: “Take-home Messages voor Cliënten”
| Onderwerp | Wat betekent dit? |
|---|---|
| Schildklierkanker | Het risico is extreem laag, voornamelijk bij genetisch gevoelige personen. |
| Schildklierfunctietests | Regelmatige controle wordt aanbevolen bij patiënten met een voorgeschiedenis van aandoeningen. |
| Calcitoninestijging | Kan optreden, maar meestal zonder klinische relevantie. |
| Veiligheid bij gebruik | Saxenda wordt over het algemeen als veilig beschouwd voor de meeste gebruikers. |
Eenvoudige uitleg:
- Het risico op schildklierproblemen is zeer laag bij gebruik van Saxenda.
- Als u al een schildklieraandoening heeft, overleg dan met uw arts voordat u start.
- Regelmatige controle is belangrijk voor extra gemoedsrust.
Conclusie
Op basis van de huidige literatuur is er geen overtuigend bewijs dat Saxenda® (liraglutide) ernstige schildklierproblemen veroorzaakt bij mensen. Hoewel dierstudies een potentieel risico op schildklierkanker suggereren, is dit bij mensen niet eenduidig aangetoond. Patiënten met een voorgeschiedenis van schildklieraandoeningen wordt aangeraden om tijdens de behandeling hun schildklierfunctie regelmatig te laten controleren. Verdere langetermijnstudies zijn nodig om zeldzame risico’s volledig uit te sluiten.
Referenties
Voor de volledige lijst met referenties, zie: Referenties.
Wat kun je doen?
Het goede nieuws: je lichaam kan weer beter leren omgaan met insuline. Met de juiste aanpak — zoals gezondere voeding, meer beweging, minder stress en soms medicatie — kun je stap voor stap werken aan verbetering.
Bij BMI Clinic begeleiden we je hierbij persoonlijk en zorgvuldig. We combineren medische begeleiding met praktische leefstijlondersteuning en zetten, waar dat medisch passend is, moderne behandelopties in zoals de prikpen (bijvoorbeeld Ozempic, Wegovy of Mounjaro).
