Inleiding
Saxenda® (liraglutide) is een geneesmiddel dat specifiek is goedgekeurd voor gewichtsverlies bij mensen met obesitas of overgewicht met comorbiditeiten. Het middel werkt door het verminderen van de eetlust en het vertragen van de maaglediging. Een veelvoorkomende vraag is of Saxenda direct werkt en gewichtsverlies kan realiseren zonder inspanning. In deze analyse wordt onderzocht of Saxenda effectief is als een op zichzelf staande behandeling, zonder aanvullende leefstijlveranderingen.
Beschrijving
Directe werking van Saxenda
Saxenda begint al in de eerste weken een effect te hebben op het hongergevoel door de regulatie van glucagonachtige peptide-1 (GLP-1), een hormoon dat een rol speelt bij de eetlust en glucosehuishouding (1, 13). Klinische studies tonen aan dat het gewichtsverlies gemiddeld 2-3% van het lichaamsgewicht bedraagt in de eerste maand, mits de dosering wordt opgevoerd volgens de richtlijnen (19). Echter, dit effect is aanzienlijk groter wanneer het gebruik wordt gecombineerd met een aangepast dieet en verhoogde fysieke activiteit.
Noodzaak van leefstijlveranderingen
Meerdere studies, waaronder de SCALE-trial, benadrukken dat Saxenda niet bedoeld is als monotherapie. Patiënten die Saxenda combineerden met leefstijlinterventies, zoals dieetadvies en beweging, rapporteerden een gemiddeld gewichtsverlies van 8-10% na 56 weken, tegenover 4-5% bij alleen het gebruik van het medicijn (6, 34).
Langetermijneffecten zonder inspanning
Bij patiënten die Saxenda gebruiken zonder veranderingen in levensstijl, kan het gewichtsverlies tijdelijk zijn. Het effect neemt vaak af zodra het gebruik wordt gestaakt, tenzij duurzame gedragsveranderingen worden doorgevoerd (25). Dit benadrukt de noodzaak van een geïntegreerde aanpak.
Bijwerkingen en therapietrouw
Bijwerkingen zoals misselijkheid, diarree en obstipatie komen vaak voor, vooral tijdens de eerste weken van gebruik (29). Deze kunnen leiden tot therapieontrouw, wat de effectiviteit van het middel vermindert. Voor patiënten die geen inspanning willen leveren, kan dit een extra barrière vormen voor succes.
Ethiek en medische richtlijnen
Saxenda is goedgekeurd voor gebruik bij mensen met obesitas (BMI ≥30) of overgewicht (BMI ≥27) met comorbiditeiten, zoals diabetes type 2 of hypertensie (19). Het voorschrijven van Saxenda zonder een medische noodzaak kan leiden tot ethische vragen over verantwoord medicatiegebruik. Gezonde gewichtsreductie moet idealiter gebaseerd zijn op gedragstherapie en leefstijlinterventies.
Tabel 1: Wetenschappelijke Tabel – Belangrijkste Bevindingen
| Studie (ref.) | Onderwerp | Effectiviteit | Frequentie | Bijwerkingen |
|---|---|---|---|---|
| 1 | GLP-1-effecten op eetlust | 2-3% gewichtsverlies in 4 weken | Wekelijks | Misselijkheid en diarree |
| 6 | Combinatie met leefstijlveranderingen | 8-10% gewichtsverlies na 56 weken | Wekelijks | Gastro-intestinaal |
| 19 | EMA-richtlijnen voor Saxenda | Alleen met dieet en beweging | Continu | Misselijkheid |
| 25 | Langetermijneffecten | Minder duurzaam zonder leefstijlinterventie | Continu | Geen bijkomende effecten |
| 29 | Bijwerkingen GLP-1-agonisten | Gastro-intestinale klachten bij 30% | Tijdelijk | Diarree en obstipatie |
Tabel 2: Take-home Messages voor Cliënten
| Onderwerp | Wat betekent dit? |
|---|---|
| Werking Saxenda | Het werkt het beste in combinatie met een dieet en beweging. |
| Direct resultaat | Het kan een paar weken duren voordat er zichtbare resultaten zijn. |
| Bijwerkingen | Misselijkheid en diarree komen vaak voor, vooral in het begin. |
| Langetermijnresultaten | Zonder leefstijlveranderingen zijn de resultaten meestal niet blijvend. |
| Medisch advies | Saxenda mag alleen worden gebruikt onder begeleiding van een arts. |
Eenvoudige uitleg:
- Saxenda werkt beter als u ook een gezond dieet volgt en meer beweegt.
- U zult niet meteen gewicht verliezen; dit duurt enkele weken.
- Sommige mensen krijgen last van misselijkheid of diarree, vooral in de eerste weken.
- Als u niet uw levensstijl aanpast, kan het gewicht snel terugkomen.
- Vraag altijd uw arts om advies voordat u Saxenda gebruikt.
Conclusie
Saxenda is een krachtig hulpmiddel voor gewichtsverlies, maar het werkt niet direct en vereist inspanning van de gebruiker. Het combineren van Saxenda met dieet en lichaamsbeweging verhoogt de effectiviteit aanzienlijk. Het gebruik van Saxenda zonder leefstijlveranderingen resulteert vaak in teleurstellende resultaten op lange termijn. Toekomstig beleid en klinisch gebruik zouden de nadruk moeten leggen op een holistische aanpak, waarbij Saxenda wordt geïntegreerd in een breder behandelplan voor duurzame gewichtsreductie.
Referenties
Voor de volledige lijst met referenties, zie: Referenties.
Wat kun je doen?
Het goede nieuws: je lichaam kan weer beter leren omgaan met insuline. Met de juiste aanpak — zoals gezondere voeding, meer beweging, minder stress en soms medicatie — kun je stap voor stap werken aan verbetering.
Bij BMI Clinic begeleiden we je hierbij persoonlijk en zorgvuldig. We combineren medische begeleiding met praktische leefstijlondersteuning en zetten, waar dat medisch passend is, moderne behandelopties in zoals de prikpen (bijvoorbeeld Ozempic, Wegovy of Mounjaro).
